Brood & Beker

Ik begin met het voorlezen van de tekst over brood en beker.

Tekstgedeelte: Mattheüs 26:17-30

Mattheüs 26:17 Op de eerste dag van de ongezuurde broden kwamen de discipelen naar Jezus toe en zeiden tegen Hem: Waar wilt U dat wij voorbereidingen voor U treffen om het Pascha te eten?
18. Hij zei: Ga de stad in naar een zeker persoon en zeg tegen hem: De Meester zegt: Mijn tijd is nabij; Ik zal bij u het Pascha houden met Mijn discipelen.
19. En de discipelen deden zoals Jezus hun opgedragen had, en maakten het Pascha gereed.
20. Toen het avond geworden was, lag Hij aan met de twaalf.
21. En toen zij aten, zei Hij: Voorwaar, Ik zeg u dat een van u Mij zal verraden.
22. En zij werden zeer bedroefd en ieder van hen begon tegen Hem te zeggen: Ik ben het toch niet, Heere?
23. Hij antwoordde en zei: Wie de hand met Mij in de schotel indoopt, die zal Mij verraden.
24. De Zoon des mensen gaat wel heen zoals over Hem geschreven is, maar wee die mens door wie de Zoon des mensen verraden wordt! Het zou goed voor die mens zijn als hij niet geboren was.
25. Judas, die Hem verraadde, antwoordde en zei: Ik ben het toch niet, Rabbi? Hij zei tegen hem: U hebt het gezegd.
26. En terwijl zij aten, nam Jezus het brood en toen Hij het gezegend had, brak Hij het en gaf het aan de discipelen en Hij zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam.
27. Hij nam ook de drinkbeker en nadat Hij gedankt had, gaf Hij hun die, en zei: Drink allen daaruit,
28. want dit is Mijn bloed, het bloed van het nieuwe verbond, dat voor velen vergoten wordt tot vergeving van zonden.
29. Ik zeg u dat Ik van nu aan van de vrucht van de wijnstok niet zal drinken tot op de dag wanneer Ik die met u nieuw zal drinken in het Koninkrijk van Mijn Vader.
30. En toen zij de lofzang gezongen hadden, vertrokken zij naar de Olijfberg.

Wat wilde Jezus ons laten zien met de dingen die Hij deed tijdens de paasmaaltijd?

Wat vieren we eigenlijk?

Vandaag wil ik het met je hebben over iets wat veel christenen kennen: het avondmaal. Maar eerlijk gezegd… die naam klopt eigenlijk niet helemaal. In de Bijbel wordt het nergens zo genoemd. Daar gaat het gewoon over maaltijd. Toch gebruiken wij het woord avondmaal en dat is prima. We weten wat we bedoelen. Maar het is wel goed om te weten wat de Bijbel er over zegt.

De setting

We beginnen in Mattheüs 26. Daar lezen we dat Jezus en zijn discipelen samenkomen op de eerste dag van de ongezuurde broden. Dat klinkt ingewikkeld, maar het betekent simpelweg: de dag waarop het paaslam geslacht werd en waarop Israël zich voorbereidde op de uittocht uit Egypte. Dat was de 14 Nisan, een vaste datum in de Joodse kalender. Nisan is de eerste maand.

Die dag aten Joden een speciale maaltijd: de paasmaaltijd. Dat was geen gewone maaltijd, maar een maaltijd die al sinds Exodus 12 bestond. Het was de maaltijd die Israël at, vlak voordat ze uit Egypte bevrijd werden.

Op die tafel lagen verschillende dingen:

• het paaslam
• ongezuurd brood (matzes)
• wijn
• zout
• bittere saus

De “bittere saus” bij Pascha is Maror (Mar = bitter), meestal gemaakt van geraspte mierikswortel of bittere sla. Het wordt gegeten om de bitterheid van de slavernij in Egypte te proeven.

Exodus 15:23 Toen kwamen zij bij Mara. Zij konden echter het water uit Mara niet drinken, want het was bitter. Daarom gaf men het de naam Mara.

Ruth 1:20 Maar zij zei tegen hen: Noem mij niet Naomi, noem mij Mara, want de Almachtige heeft mij grote bitterheid aangedaan.

En nu komt iets opvallends: Jezus legt tijdens deze maaltijd niet het de betekenis van het paaslam uit. Hij zegt er niets over, terwijl dat lam juist het belangrijkste onderdeel was. Waarschijnlijk omdat iedereen wist wat het betekende: het lam stond voor bevrijding, voor verlossing. Het was een duidelijk beeld van Jezus zelf, die de volgende dag zou sterven.

Maar Jezus richt zich op twee andere dingen: het brood en de beker.

Het brood: “Dit is mijn lichaam”

Jezus neemt het brood dat op tafel ligt, ongezuurd brood, zoals altijd bij Pasen. Hij zegent het, breekt het en geeft het aan zijn discipelen.

Jezus zegt: “Neemt, eet. Dit is mijn lichaam.”

Dat betekent niet dat het brood letterlijk zijn lichaam is. Het is een metafoor, een beeld. Zoals je zegt: “Het leven is een strijdtoneel.” Je bedoelt niet dat het leven een echt toneel is, maar dat het erop lijkt.

Zo zegt Jezus: dit brood beeldt mijn lichaam uit. Maar let op: het is niet het lichaam dat aan het kruis hangt. Het brood is ongezuurd en ongezuurd brood staat in de Bijbel voor nieuw leven, voor zuiverheid, voor opstanding.

Het brood is dus een beeld van de opgewekte Christus.

De beker

Dan neemt Jezus de beker met wijn. Hij zegt: “Dit is mijn bloed van het nieuwe verbond.”

Ook dit is een beeld. Wijn staat voor leven. Niet voor dood, maar voor het leven dat sterker is dan de dood. Het leven van het nieuwe verbond. Het leven dat Jezus ontvangt wanneer Hij uit de dood opstaat.

Het bloed van het paaslam hoorde bij het oude verbond. Dat bloed werd aan de deurposten gestreken. Maar de wijn staat voor iets anders: voor het leven dat de dood achter zich heeft gelaten.

Dus:

• het paaslam beeldt Jezus uit in zijn lijden en sterven
• het brood en de wijn beelden Jezus uit in zijn opstanding en het nieuwe leven

Dat is een enorm verschil!!

Waarom dit belangrijk is

Veel christenen kijken bij het avondmaal vooral terug naar het kruis. Maar brood en beker wijzen juist vooruit: naar het nieuwe leven dat Jezus heeft gebracht.

Het avondmaal is dan ook geen herdenking van de dood. Het is een viering van het leven.

Paulus legt dat later uit in 1 Korinthe 5 en 10:

• zuurdesem staat voor het oude leven
• ongezuurd brood staat voor het nieuwe leven
• wijn staat voor de Geest, het leven van Christus
• het brood is een beeld van het lichaam van Christus, de gemeente
• de beker is een beeld van de Geest, het nieuwe leven dat ons verbindt

Wanneer wij brood en wijn nemen, laten we zien dat we deel hebben aan dat nieuwe leven. We verkondigen daarmee dat het oude voorbij is. Dat het oude verbond, de oude mens, het oude leven, gestorven is.

Het avondmaal als startpunt

Paulus zegt niet: “Onderzoek jezelf of je wel waardig bent.” Hij zegt: “Kijk naar wat brood en beker betekenen. Leef daaruit.”

Het avondmaal is geen eindpunt, geen examen, geen moment om jezelf te veroordelen. Het is een startpunt.

Je begint bij het nieuwe leven. Je begint bij de opstanding. Je begint bij Jezus Christus, die leeft en jij leeft met Hem.

Wat betekent dit nu voor jou?

Het avondmaal is niet bedoeld om je te laten twijfelen aan jezelf. Het is bedoeld om je te laten rusten in wat Jezus heeft gedaan. Het brood zegt: Je hoort bij zijn lichaam. De wijn zegt: Je leeft door zijn Geest.

Je hoeft niet terug te kijken naar je oude leven. Je mag vooruit kijken naar het nieuwe leven dat Hij jou geeft.

Elke keer dat je brood en beker neemt, zegt God tegen jou:

“Jij leeft niet meer onder het oude. Jij leeft in Christus. Jij leeft in nieuw leven.”

Laat dat je hart vullen. Laat dat je denken vernieuwen. Laat dat je dagelijks leven veranderen.

Want het avondmaal is niet alleen een ritueel. Het is een herinnering aan wie jij bent geworden: een mens van het nieuwe leven.

Amen