Mara


In deze podcast wil ik met je kijken naar een bijzondere gebeurtenis uit Exodus 15.

Israël is net uit Egypte vertrokken. Mozes leidt het volk de woestijn in. En dan lezen we vanaf Exodus 15 vers 22:

Exodus 15:22 Hierna liet Mozes Israël vanaf de Schelfzee opbreken en zij vertrokken naar de woestijn Sur. Drie dagen gingen zij door de woestijn en vonden geen water.
23. Toen kwamen zij bij Mara. Zij konden echter het water uit Mara niet drinken, want het was bitter. Daarom gaf men het de naam Mara.
24. Toen morde het volk tegen Mozes, en zei: Wat moeten wij nu drinken?
25. Hij riep tot de HEERE, en de HEERE wees hem een stuk hout. Dat wierp hij in het water. Toen werd het water zoet. Daar heeft Hij het volk een verordening en een bepaling gegeven, en daar heeft Hij het op de proef gesteld.
26. Hij zei: Als u aandachtig luistert naar de stem van de HEERE, uw God, en doet wat juist is in Zijn ogen, als u Zijn geboden gehoorzaamt en al Zijn verordeningen in acht neemt, dan zal Ik geen enkele van de ziekten over u brengen die Ik over Egypte gebracht heb, want Ik ben de HEERE, uw Heelmeester.
27. Toen kwamen zij bij Elim. Daar waren twaalf waterbronnen en zeventig palmbomen. Zij sloegen daar hun kamp op aan het water.

Misschien denk je: waarom staat zoiets eigenlijk in de Bijbel?

Waarom moeten wij duizenden jaren later weten dat Israël in de woestijn een bron vond met bitter water, dat er hout in dat water werd gegooid en dat het water daarna zoet werd?

Op het eerste gezicht lijkt het misschien niet zo belangrijk. Deze gebeurtenis heeft de wereldgeschiedenis niet veranderd.

Maar de Bijbel maakt duidelijk dat zulke gebeurtenissen niet zomaar zijn opgeschreven.

In 1 Korinthe 10 wordt over gebeurtenissen uit de geschiedenis van Israël gezegd dat ze hun zijn overkomen als voorbeelden. Ze laten dus iets zien. Ze beelden een geestelijke werkelijkheid uit.

En juist in Exodus 15 vertelt de tekst zelf ons dat er bij Mara een les wordt gegeven. Want direct nadat het water zoet wordt, staat er:

“Daar heeft Hij het volk een verordening en een bepaling gegeven, en daar heeft Hij het op de proef gesteld”

En daarna zegt de HEERE in vers 26 dat Israël ernstig naar Zijn stem moet luisteren, moet doen wat recht is in Zijn ogen en Zijn geboden moet bewaren. Dan zal Hij de ziekten die Hij over Egypte bracht niet over Israël brengen.

En dan eindigt Hij met:

“want Ik ben de HEERE, uw Heelmeester”

Dat is belangrijk.

Mara is dus niet alleen een verhaal over dorstige mensen die uiteindelijk water krijgen. God gebruikt wat daar gebeurt als aanschouwelijk onderwijs. Hij laat iets zien én Hij legt het daarna met woorden uit.

De les draait om luisteren naar het Woord van God.

Dat principe vinden we door de hele Bijbel.

Noach hoorde wat God zei over dingen die nog niet zichtbaar waren. Hij geloofde God en handelde daarnaar. Daardoor werden hij en zijn huis gered.

Ook Abraham werd door God geroepen. Hebreeën 11 zegt dat Abraham door het geloof gehoorzaam geworden is.

Steeds zien we hetzelfde principe: de mens die hoort naar het Woord van God en dat Woord gelooft, ontvangt zegen en leven.

En precies daar komt het water van Mara in beeld.

Het water als beeld van Gods Woord

In deze uitleg wordt water gezien als een beeld van het Woord van God.

Maar dan ontstaat natuurlijk een vraag.

Als het water Gods Woord uitbeeldt, waarom is dat water dan eerst bitter?

De Bijbel gebruikt namelijk zowel zoetheid als bitterheid in verband met Gods Woord. Denk bijvoorbeeld aan de gedeelten waarin iemand een boekrol moet eten. Die is zoet in de mond, maar bitter in de buik.

Dat laat twee kanten zien.

Gods Woord is zoet omdat het goed is. Het geeft leven.

Maar hetzelfde Woord kan ook bitter zijn. Niet omdat Gods Woord verkeerd is, maar vanwege wat het Woord over de natuurlijke mens bekendmaakt.

De Bijbel zegt namelijk niet dat het met de mens eigenlijk best goed gaat en dat God hem alleen een beetje hoeft te verbeteren.

Nee.

De Bijbel zegt dat alle mensen gezondigd hebben en de heerlijkheid van God missen. Hij zegt dat niemand uit zichzelf goed doet en dat de mens dood is in zonden en misdaden.

Dat is bitter.

Het Woord van God spreekt een oordeel uit over de oude mens.

En dat is ook de functie van de wet.

De wet komt van God. De wet is heilig, rechtvaardig en goed. Maar de wet kan de mens geen nieuw leven geven. De wet maakt juist duidelijk wat zonde is en confronteert de mens met zijn zondige natuur.

Daarom past het bittere water van Mara bij het oude verbond.

Het oude verbond zegt in wezen: doe dit en je zult leven.

Maar daardoor wordt tegelijk duidelijk dat de mens tekortschiet.

En daar eindigt Gods boodschap gelukkig niet.

Want het water bij Mara blijft niet bitter.

Het wordt zoet.

Van oud naar nieuw

Daarmee komt een tweede kant van Gods Woord in beeld.

Tegenover het oude verbond staat het nieuwe verbond.

Bij het oude verbond ligt de nadruk op wat de mens moet doen. Bij het nieuwe verbond ligt de nadruk op geloof.

Niet de werken van de mens vormen de basis van zijn rechtvaardiging, maar geloof.

De Hebreeënbrief legt uit dat het eerste wordt weggenomen om het tweede ervoor in de plaats te stellen. Wanneer God een nieuw verbond aankondigt, blijkt daarmee dat het vorige verbond oud is geworden.

De belofte van dat nieuwe vinden we bovendien al veel eerder.

We kunnen uiteindelijk teruggaan tot Abraham. Wat God aan Abraham beloofde, vindt zijn vervulling in datgene wat later met het nieuwe verbond verbonden wordt.

En zelfs in de tijd van de wet kon een mens door geloof als rechtvaardig gerekend worden.

Daarom is geloof zo belangrijk.

Een gelovige verwacht dat wat God gezegd heeft uiteindelijk werkelijkheid zal worden.

En nu komen we terug bij Mara.

Want tussen het bittere en het zoete water gebeurt één heel bijzonder ding.

Het hout in het water

De HEERE wijst Mozes een hout aan.

Mozes werpt dat hout in het bittere water.

En het water wordt zoet.

Dat hout vormt hier als het ware de overgang tussen bitter en zoet.

Hout komt van een boom die is omgehakt. En daarmee komen we bij het beeld van een mens die onder het oordeel gekomen is, een sterveling.

In het bijzonder wijst dit in deze uitleg naar Jezus Christus.

Je kunt zeggen dat het hout naar het kruis verwijst, maar nauwkeuriger gezegd wijst het naar de Gekruisigde zelf.

Jezus Christus is Degene die volkomen luisterde naar God.

Hij deed wat recht was in Gods ogen. Hij onderwierp Zich aan Gods Woord. Hij kende de Schriften en ging de weg die daarin voor Hem was bekendgemaakt.

Later zei Hij:

“Moest de Christus niet deze dingen lijden en alzo in Zijn heerlijkheid ingaan?”

Zijn weg was een weg van lijden en heerlijkheid, van dood en opstanding.

Daarom is dit zo belangrijk.

Het bittere wordt zoet door de weg van dood en opstanding.

Het oude maakt plaats voor het nieuwe.

Het oordeel over de oude mens wordt gevolgd door nieuw leven.

Dat is uiteindelijk de grote lijn die door heel de Bijbel heen loopt: wedergeboorte.

Wedergeboorte

Jezus zei tegen Nicodemus:

“Zijt gij de leraar Israëls en weet gij deze dingen niet?”

Nicodemus had moeten weten wat wedergeboorte betekende, want het principe ervan vind je al in het Oude Testament.

Het oude wordt geoordeeld en daarvoor komt iets nieuws in de plaats.

Een oude schepping maakt plaats voor een nieuwe schepping.

Een oude mens voor een nieuwe mens.

Dood wordt gevolgd door opstanding.

Daarom is het bittere water heel passend.

Eerst is er het oordeel. Daarna is er leven.

De oude mens wordt niet opgeknapt of verbeterd. Er komt een nieuwe mens voor in de plaats.

Dat zien we ook terug bij Naomi uit het boek Ruth. Nadat zij haar man en zonen verloren heeft, zegt ze dat de mensen haar niet langer Naomi moeten noemen, maar Mara: bitterheid.

Maar ook haar geschiedenis eindigt niet bij de bitterheid.

Via Ruth komt er uiteindelijk nieuw leven. Obed wordt geboren, uit hem komt Isaï en uit Isaï komt David. En uit de lijn van David komt uiteindelijk Christus.

Opnieuw zien we dezelfde beweging:

bitterheid, dood, en daarna nieuw leven.

Water, dood en leven

Daarom worden water en dood in de Bijbel ook met elkaar verbonden.

Maar hetzelfde water wordt eveneens verbonden met leven.

Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat is het niet.

Als het water Gods Woord uitbeeldt, dan doet dat Woord namelijk twee dingen.

Het veroordeelt de oude mens, maar het brengt ook nieuw leven voort.

En daarin kunnen we ook de betekenis van de doop herkennen.

Bij de doop gaat iemand onder in het water. Maar het belangrijkste is niet dat iemand ondergaat. Hij komt ook weer uit het water omhoog.

Dat beeldt dood en opstanding uit.

De oude mens wordt afgelegd en de nieuwe mens aangedaan.

De doop zelf redt je niet. Je redding ligt in je verbondenheid met Christus.

Maar de doop laat zichtbaar zien welke weg God met een gelovige gaat: de weg van dood naar leven.

Dat zagen we al bij Mara.

Het water was bitter.

God wees het hout aan.

Het hout werd in het water geworpen.

En het bittere water werd zoet.

Israël kon ervan drinken en daardoor leven.

Zo wijst deze kleine gebeurtenis in de woestijn naar een veel grotere Bijbelse werkelijkheid.

God verbetert de oude mens niet.

Hij brengt door dood en opstanding nieuw leven tot stand.

En daarom klinkt aan het einde van Gods onderwijs bij Mara die bijzondere naam:

“Ik ben de HEERE, uw Heelmeester.”

Amen


Geplaatst

in

door

Tags: